Marekani imeongeza muda wa Sheria ya Ukuaji na Fursa kwa Afrika (AGOA) kwa miaka mingine miwili, na hivyo kuwezesha nchi za Afrika zinazokidhi vigezo kuendelea kuingiza bidhaa zao katika soko la Marekani bila kulipa ushuru hadi mwisho wa mwaka 2028.
Rais wa Marekani Donald Trump alitia saini sheria hiyo ya kuongeza muda wiki hii, hatua iliyoleta nafuu kwa wauzaji bidhaa wa Afrika ambao walikuwa na wasiwasi mpya kuhusu mustakabali wa mpango huo wa biashara wenye masharti nafuu.
AGOA ilianzishwa mwaka 2000 ili kuimarisha biashara na uwekezaji kati ya Marekani na nchi za Afrika zilizo Kusini mwa Jangwa la Sahara.
Mpango huo unaruhusu nchi za Afrika zinazokidhi vigezo kuuza bidhaa zaidi ya 1,800 nchini Marekani bila ushuru, mbali na maelfu ya bidhaa nyingine zinazonufaika na mpango wa Marekani wa Mfumo wa Jumla wa Mapendeleo ya Kibiashara (GSP).
Makubaliano ya muda mrefu
Awali, mpango huo uliidhinishwa kwa kipindi cha miaka 15. Mwaka 2015, Bunge la Marekani liliongeza muda wake kwa miaka mingine kumi, na kufanya muda wake wa mwisho kuwa Septemba 2025.
Muda huo wa mwisho ulipita bila kufikiwa kwa makubaliano ya muda mrefu ya kuhuisha mpango huo.
Mnamo Februari mwaka huu, Rais Trump alitia saini sheria iliyorejesha AGOA kuanzia Septemba 2025 na kuongeza muda wake hadi Desemba 2026.
Sheria ya hivi karibuni sasa inasogeza mbele muda huo wa mwisho — hadi Desemba 31, 2028 — na kuwapa wazalishaji na wawekezaji wa Afrika miaka miwili zaidi ya kufikia soko la Marekani kwa masharti nafuu.
Marekebisho ya kisiasa ya AGOA
Hatua hiyo ya kuongeza muda inakuja wakati Washington pia ikishinikiza kufanyiwa marekebisho ya kisasa kwa AGOA, huku Mwakilishi wa Biashara wa Marekani akisema mpango huo wa baadaye unapaswa kuleta manufaa makubwa zaidi kwa wafanyabiashara wa Marekani huku ukikuza biashara na Afrika.
Kenya imekaribisha hatua hiyo ya kuongeza muda kama jambo linaloleta uhakika unaohitajika sana kwa bidhaa zake zinazouzwa nje.
Sekta ya nguo na mavazi nchini humo ni miongoni mwa sekta zinazonufaika zaidi na AGOA, ikisaidia kutoa ajira za moja kwa moja kwa zaidi ya watu 66,000.
Waziri wa Uwekezaji, Biashara na Viwanda wa Kenya, Lee Kinyanjui, anasema miaka hiyo miwili ya ziada inatoa uhakika unaohitajika sana kwa wauzaji wa bidhaa nje, watengenezaji na wawekezaji.
Kupanua wigo wa bidhaa zinazouzwa nje
Hata hivyo, Nairobi inataka kutumia muda huo wa ziada kupunguza utegemezi wake kwa bidhaa za nguo na kupanua wigo wa bidhaa inazouza katika soko la Marekani.
Serikali imebainisha bidhaa za kilimo zilizoongezwa thamani, ngozi na bidhaa za ngozi, dawa, na bidhaa zilizotengenezwa viwandani kama maeneo yenye uwezekano wa kuongeza mauzo ya nje.
Serikali inataka AGOA iwe kichocheo cha kuongeza thamani zaidi, ukuaji wa viwanda, uwekezaji na uundaji wa ajira — huku ikiwapa watengenezaji wa Kenya muda zaidi wa kujenga uwezo na kujiimarisha katika soko la Marekani.
Kwa bara zima, nyongeza hiyo ya miaka miwili inatoa kipindi cha muda mfupi cha uhakika. Lakini pia inaacha wazi swali kubwa zaidi kuhusu jinsi uhusiano wa kibiashara wa muda mrefu kati ya Marekani na Afrika utakavyokuwa wakati muda huo mpya wa mwisho utakapofika mwaka 2028.
