Turkiyya na faɗaɗa masana’antar ƙera jiragen ruwa tare da shirin taka muhimmiyar rawa wajen taimaka wa Nijeriya cim ma burinta na ƙera jiragen ruwa a cikin gida, sabunta jiragen ruwa, da bunƙasa tattalin arzikin teku (blue economy).
Bayan ziyarar da Shugaban Nijeriya, Bola Ahmed Tinubu, ya kai Turkiyya a farkon wannan shekara, alaƙar kasuwanci tsakanin ƙasashen biyu ta ƙara ƙarfi, inda aka karkata hankali daga cinikayyar kayayyaki zuwa haɗin gwiwar masana’antu na dogon lokaci.
Gwamnatin Nijeriya na son kamfanonin ƙera jiragen ruwa na Turkiyya su zama abokan hulɗa na dindindin wajen haɓaka ƙarfin ƙasar na ƙera jiragen ruwa a cikin gida.
Majalisar Kasuwanci ta Nijeriya da Turkiyya tare da dandalin DAMISE suna jagorantar tattaunawa kan samar da jiragen ruwa tare, musayar fasaha, sabunta jiragen ruwa, da faɗaɗa harkokin sufurin cikin ruwa.
Ma’aikatar Harkokin Ruwa da Tattalin Arzikin Teku ta Nijeriya ta buƙaci kamfanonin Turkiyya su ɗauki Nijeriya a matsayin cibiyar samar da jiragen ruwa ga yankin Afirka, saboda damar da take da ita ta shiga kasuwannin Yankin Ciniki Marar Shingei na Nahiyar Afirka (AfCFTA).
Hukumar Kula da Hanyoyin Ruwa ta Cikin Gida ta Nijeriya ta kuma gayyaci kamfanonin Turkiyya su shiga haɗin gwiwar gwamnati da kamfanoni masu zaman kansu domin ƙera jiragen ruwa da tashoshin jiragen ruwa a hanyoyin ruwa masu tsawon kusan kilomita 3,000 da ake iya zirga-zirga.
Wannan haɗin gwiwa na zuwa ne bayan da darajar fitar da jiragen ruwa daga Turkiyya ta ƙaru daga dala miliyan 900 a shekarar 2018 zuwa dala biliyan 3 a 2025, lamarin da ya sanya ƙasar cikin manyan ƙasashe goma na duniya wajen ƙera jiragen ruwa.
A lokaci guda, kuɗin da Nijeriya ke kashewa wajen shigo da jiragen ruwa ya ragu daga dala biliyan 3.4 zuwa kusan dala miliyan 500, a wani ɓangare na shirinta na maye gurbin shigo da kayayyaki da samarwa a cikin gida.
Turkiyya na da kusan masana’antun ƙera jiragen ruwa 85, jiragen ruwa sama da 2,270, da kuma cibiyoyin horar da ƙwararru a fannin harkokin ruwa, abin da ya sa take da ƙwarewar da za ta taimaka wa Nijeriya.
Dokar Cabotage ta Nijeriya na ƙarfafa irin wannan haɗin gwiwa ta hanyar ba da wasu fa’idodi ga jiragen ruwa da aka ƙera, mallaka, kuma ake sarrafawa a cikin ƙasar.
Ana sa ran haɗin gwiwar zai mayar da hankali kan ƙera jiragen kamun kifi, jiragen tallafa wa ayyukan teku, cibiyoyin gyaran jiragen ruwa, da tsarin sufurin hanyoyin ruwa na cikin gida.
Haka kuma, ana sa ran haɗin gwiwar zai faɗaɗa zuwa shirye-shiryen dogon lokaci da suka haɗa da sauya harkokin ruwa zuwa tsarin da ba ya gurɓata muhalli, rage hayaƙin carbon, horas da ƙwararrun ma’aikata, da samar da hanyoyin haɗin gwiwar kuɗi.
An shirya gudanar da wasu tarurruka a 30 ga Yuli domin daidaita ƙarfin kamfanonin Turkiyya da bukatun Najeriya na sabunta jiragen ruwa, yayin da za a gudanar da wani zama a 5 ga Agusta kan batutuwan samar da kuɗi da bunƙasa ƙwararrun ma’aikata.
Ana sa ran a ƙarshen waɗannan tarurruka za a bayyana Tsarin Haɗin Gwiwar Harkokin Ruwa na Turkiyya da Nijeriya na shekarar 2027.
