Rais wa Marekani Donald Trump amesema hivi karibuni atatangaza Mlango-Bahari wa Hormuz kuwa eneo la Marekani, huku serikali ya Iran ikijibu kwa kusema haitatishwa na vitisho vya Marekani.
“Baada ya kumaliza kuishinda Iran, ambayo inashindwa vibaya sana, hivi karibuni nitatangaza Mlango-Bahari wa Hormuz kuwa eneo la Marekani,” Trump alisema Ijumaa katika Chuo kipya cha Polisi cha Kaunti ya Nassau huko Garden City, New York.
Trump pia alisema kuwa hatua ya Marekani ya kuweka kizuizi katika njia hiyo muhimu ya maji bado inaendelea, akiongeza kuwa “hakuna meli inayoweza kupita isipokuwa sisi tutake ipite.”
Alisema uongozi wa Iran umedhoofishwa sana na vita, akiongeza: “Hilo ni mojawapo ya matatizo yangu: hakuna mtu wa kufanya naye mazungumzo.”
“Ni tatizo. Nilisema, ‘Je, una uhakika mtu huyu yuko sawa?’ Hii ndiyo nchi pekee duniani ambapo hakuna mtu anayetaka kuwa rais,” Trump alisema.
Kuhusu kupanda kwa bei ya mafuta kunakotokana na vita hivyo, Trump alisema: “Kwa hivyo unapolipa kiasi kidogo zaidi cha pesa kwa ajili ya mafuta yako, kumbuka tu unafanya hivyo ili nchi mbaya sana — nchi inayoongoza duniani kwa kufadhili ugaidi — isiweze kumiliki silaha ya nyuklia.”
Hata hivyo, maafisa wa kijeshi wa Iran walipinga madai ya Marekani ya kudhibiti njia hiyo ya maji, huku kamandi kuu ya kijeshi ya Iran ikielezea madai hayo siku ya Alhamisi kama “uongo na uzushi usio na msingi wowote.”
Iran yajibu kauli ya Trump
Akijibu matamshi ya Trump ya siku ya Ijumaa, Naibu Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Kazem Gharibabadi, alisema kuwa Tehran haitatishwa na vitisho wala vitendo vya kuonyesha nguvu vya Washington.
Katika ujumbe kwenye mtandao wa X, Gharibabadi alisema kuwa njia muhimu ya kimkakati ya maji ya Hormuz itafunguliwa au kufungwa tu chini ya mamlaka ya Iran.
Kufikia tarehe 12 Agosti—siku 166 tangu vita kuanza—meli 3,371 zilikuwa zimepita katika mlango huo wa bahari, idadi inayowakilisha takriban asilimia 20 ya kiwango cha usafiri wa meli kabla ya vita, kulingana na takwimu kutoka kampuni ya Kpler (inayochambua data za bidhaa na usafirishaji wa baharini) zilizotajwa na CNN.
Marekani na Iran zilikubaliana kusitisha mapigano kupitia upatanishi wa Pakistan mwezi Aprili, na baadaye zikasaini makubaliano mnamo tarehe 17 Juni, hatua iliyoanzisha mazungumzo ya kufikia makubaliano ya mwisho.
Hata hivyo, mazungumzo hayo yalikwama baadaye kutokana na kutoelewana kuhusu dhamana za kiusalama na uhuru wa usafiri wa meli katika Mlango wa Bahari wa Hormuz, ambao ni mojawapo ya njia muhimu zaidi duniani kwa usambazaji wa nishati na biashara ya kimataifa.
Kuanzia tarehe 8 hadi 24 Julai, Marekani na Iran zilishambuliana kijeshi zaidi, huku Washington ikianzisha mashambulizi ndani ya ardhi ya Iran.
Tehran ilijibu kwa kushambulia maeneo iliyoyataja kuwa ni vituo na vifaa vya kijeshi vya Marekani katika nchi kadhaa za Kiarabu, zikiwemo Jordan, Bahrain na Kuwait.
